2008-02-01

Prace interwencyjne są instrumentem rynku pracy oznaczającym zatrudnienie bezrobotnego przez pracodawcę na podstawie umowy zawartej ze starostą. Mają na celu aktywizację osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy poprzez częściową refundację pracodawcom kosztów ich zatrudnienia poniesionych na wynagrodzenia i składki społeczne.

 

Organem odpowiedzialnym za realizację prac interwencyjnych jest starosta, w imieniu którego działa powiatowy urząd pracy.

 

 

Prace interwencyjne są kierowane wyłącznie do:

 

• bezrobotnych do 25 roku życia – czyli osób, które do dnia zastosowania wobec nich instrumentu rynku pracy nie ukończyły 25 roku życia;

 

• bezrobotnych długotrwale – to jest osób, pozostających w rejestrze powiatowego urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2 lat, z wyłączeniem okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego w miejscu pracy;

 

• kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka;

 

• bezrobotnych powyżej 50 roku życia – czyli osób, które w dniu zastosowania wobec nich instrumentu rynku pracy ukończyły co najmniej 50 rok życia;

 

• bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych – to jest osób nieposiadających kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonych dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu;

 

• bezrobotnych bez doświadczenia zawodowego – czyli osób, które wykonywały zatrudnienie oraz inną pracę zarobkową przez łączny okres poniżej 6 miesięcy;

 

• bezrobotnych bez wykształcenia średniego;

 

• bezrobotnych samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia – w myśl przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jest jednego z rodziców albo opiekunów prawnych będących panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, wobec której orzeczono separację; jak również tego małżonka, który nie jest pozbawiony praw rodzicielskich i nie odbywa kary pozbawienia wolności;

 

• bezrobotnych, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia;

 

• bezrobotnych niepełnosprawnych.

 

 

 

 

WAŻNE

 

Wysokość refundacji zależy od warunków zatrudnienia i kategorii bezrobotnych.

 

Zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych może trwać przez okres do: 6 miesięcy, 12 miesięcy, 18 miesięcy, 24 miesięcy, 4 lat.

 

Starosta, kierując bezrobotnego do prac interwencyjnych, ma obowiązek wziąć pod uwagę jego wiek, stan zdrowia oraz rodzaje uprzednio wykonywanej pracy.

 

 

WAŻNE

 

Starosta może zrefundować przedsiębiorcy koszty wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy dla skierowanych do prac interwencyjnych bezrobotnych powyżej 50 roku życia.

 

 

Jeżeli pracodawca bezpośrednio po zakończeniu prac interwencyjnych trwających co najmniej 6 miesięcy zatrudniał skierowanego bezrobotnego przez okres dalszych 6 miesięcy i po upływie tego okresu dalej go zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy, to starosta może przyznać jednorazową refundację wynagrodzenia w wysokości uprzednio uzgodnionej, nie wyższej jednak niż 150 % przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu spełnienia tego warunku.

 

 

 

WAŻNE

 

Udzielenie pomocy na zatrudnienie jest uzależnione od wniosku pracodawcy.

 

Pracodawca składa wniosek o organizowanie prac interwencyjnych do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na miejsce ich wykonywania lub siedzibę pracodawcy.    Wniosek powinien zawierać:

 

• nazwę pracodawcy, adres siedziby i miejsce prowadzenia działalności;

 

• numer REGON;

 

• numer identyfikacji podatkowej NIP;

 

• oznaczenie formy prawnej prowadzonej działalności;

 

• liczbę bezrobotnych oraz okres zatrudnienia;

 

• miejsce i rodzaj wykonywanych prac, niezbędne lub pożądane kwalifikacje i inne wymogi;

 

• wysokość proponowanego wynagrodzenia dla skierowanych bezrobotnych oraz wnioskowaną wysokość refundowanych wynagrodzeń z tytułu ich zatrudnienia.

 

 

Pracodawca winien dołączyć do wniosku oświadczenie, że nie jest w stanie upadłości lub likwidacji.

 

 

Starosta w terminie 30 dni od złożenia wniosku informuje pracodawcę o podjętej decyzji. Jeśli jest pozytywna, to postanawia o przyznaniu oraz ostatecznym wyborze rodzaju refundacji i okresu jej trwania, biorąc pod uwagę posiadane środki na finansowanie usług i instrumentów rynku pracy, spełnienie przez pracodawcę wymogów formalnych oraz zaproponowane przez niego warunki zatrudnienia kierowanych bezrobotnych.

 

Należy podkreślić, że wpływ na decyzję starosty ma często ocena realizacji umów i ich efektywność, charakter dotychczasowej współpracy z pracodawcą, wielkość pomocy publicznej uzyskanej z Funduszu Pracy, brak zaległości w spłacie zobowiązań (składki, podatki), rodzaj stanowiska pracy (nieuwzględnianie zawodów deficytowych).

 

 

WAŻNE

 

Organizacja prac interwencyjnych jest poprzedzona umową zawieraną pomiędzy starostą a pracodawcą, ustanawiającą prawa i obowiązki stron.

 

W przypadku uznania wniosku pracodawcy, starosta zawiera z nim umowę określającą w szczególności:

 

• liczbę bezrobotnych oraz okres, na jaki zostaną zatrudnieni;

 

• rodzaj i miejsce wykonywanych prac interwencyjnych oraz niezbędne lub pożądane kwalifikacje bezrobotnych;

 

• terminy i wysokość refundowanych z Funduszu Pracy przez starostę kosztów wynagrodzeń, nagród i składek na ubezpieczenia społeczne;

 

• obowiązek informowania starosty o wypadkach wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę ze skierowanym bezrobotnym.

 

    

 

Dodatkowo strony mogą przyjąć w umowie, że przyznają pracodawcy jednorazową refundację w wysokości nieprzewyższającej 150 % przeciętnego wynagrodzenia, jeśli spełni on wymogi dotyczące długości zatrudnienia skierowanego bezrobotnego. Celem racjonalnego gospodarowania środkami Funduszu Pracy, starosta ma prawo zastrzec stosowanie kryteriów doboru bezrobotnych. Przykładowo może nie wyrazić zgody na kandydatów wskazanych przez pracodawcę, osoby z nim spokrewnione lub spowinowacone bądź uprzednio zatrudnione lub wykonujące na jego rzecz inną pracę zarobkową. Kierując się zasadą skuteczności może też postanowić, że pracodawca będzie podlegać kontroli w zakresie przestrzegania obowiązków wynikających z umowy.

 

    

 

Ponadto w umowie powinno być zawarte zobowiązanie pracodawcy do zwrotu otrzymanej refundacji wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od chwili udostępnienia środków, w terminie 30 dni od doręczenia wezwania starosty w przypadku:

 

• niespełnienia warunków w zakresie utrzymania określonego stanu zatrudnienia;

 

• złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, że nie znajduje się w stanie likwidacji lub upadłości.

 

    

 

Jeżeli umowa o organizowanie prac interwencyjnych została rozwiązana w trakcie trwania refundacji z uwagi na fakt, iż bezrobotny rozwiązał umowę o pracę z własnej inicjatywy, a brak jest możliwości skierowania innej odpowiedniej osoby na utworzone miejsce pracy, pracodawca nie ma obowiązku zwrotu otrzymanych środków. Dotyczy to również przypadku wygaśnięcia umowy o pracę ze skierowanym bezrobotnym (np. wskutek śmierci, tymczasowego aresztowania) oraz rozwiązania jej bez wypowiedzenia z winy pracownika (np. w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, popełnienia przestępstwa, utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy).

 

 

 

 

Po wypłaceniu wynagrodzenia i opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia pracowników w ramach prac interwencyjnych, pracodawca składa do starosty wniosek o zwrot wydatków poniesionych na zorganizowanie stanowisk pracy wraz z wymaganymi dokumentami (np. kopie listy płac, deklaracji rozliczeniowej).

 

 

 

Pomoc na tworzenie nowych miejsc pracy jest udzielana, jeżeli:

 

• utworzone miejsce pracy stanowi wzrost netto liczby pracowników u danego pracodawcy, w porównaniu ze średnią z ostatnich 12 miesięcy;

 

• pracodawca utrzyma przez okres 3 lat, a w przypadku mikro-, małych i średnich przedsiębiorców przez 2 lata:

 

a) dotychczasowy stan zatrudnienia na poziomie nie niższym niż średnie zatrudnienie z ostatnich 12 miesięcy albo stan zatrudnienia z dnia składania wniosku o pomoc, jeśli jest wyższy, oraz

 

b) miejsca pracy utworzone w związku z przyznaną refundacją.

 

Kosztami kwalifikującymi się do objęcia pomocą są wynagrodzenia brutto oraz składki na ubezpieczenia społeczne nowych pracowników ponoszone w okresie 24 miesięcy przez pracodawcę. Natomiast jego udział własny w kosztach zatrudnienia powinien wynosić co najmniej 25 %.

 

 

Pomoc na rekrutację pracownika znajdującego się w szczególnie niekorzystnej sytuacji na rynku pracy jest udzielana pod następującymi warunkami:

 

• intensywność pomocy brutto obliczana jako procent kosztów płac (wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne), przez jeden rok od dnia zatrudnienia bezrobotnego skierowanego przez starostę, nie przekroczy 50 %;

 

• gdy rekrutacja nie stanowi wzrostu netto liczby pracowników u danego pracodawcy, zmniejszenie zatrudnienia jest następstwem dobrowolnego odejścia lub obniżenia wymiaru czasu pracy, przejścia na emeryturę lub zwolnienia za naruszenie obowiązków pracowniczych, a nie w wyniku redukcji etatów, oraz

 

• skierowani bezrobotni muszą być uprawnieni do nieprzerwanego zatrudnienia przez minimum 12 miesięcy, a pracodawca może rozwiązać umowę o pracę tylko w przypadku naruszenia obowiązków pracowniczych.

 

Należy wyjaśnić, że wzrost netto liczby pracowników następuje wówczas, gdy suma obecnego stanu zatrudnienia i nowo stworzonych miejsc pracy jest większa niż średnia liczba zatrudnienia z ostatnich 12 miesięcy. Uwzględnia się osoby przyjęte do pracy na pełnym etacie w ciągu jednego roku.

 

 

WAŻNE

 

Pomoc publiczna dotyczy pracodawców będących przedsiębiorcami.

 

 

 

Autor: Grażyna Spytek - Bandurska